Yanda gördüğünüz resim 35.000 yıl önce yapılmış bir mağara çizimidir. Avcılıkla geçinen, yemek ve barınma gibi en önemli ihtiyaçlarını dahi karşılayamayan insanların sanat çabasıdır. Mağaranın soğuk ve tehlikeli dünyasına dışarıdaki Dünya’yı işlemişlerdir. Bu dünyada en değerli şey “hayvanlar” olduğundan, genellikle hayvan resimleri bulunur. Sonuçta gıda, giyecek ve güvenlik hayvanlara bağlıdır. Peki bunu duvara işlemekteki amaç nedir?
Dünya’nın çeşitli yerlerindeki binlerce mağara çiziminde insanın “buradayız” deyişini görürüz. Kalıcı olma, eser bırakma özelliğini görürüz. İnsan olmak böyle bir temele sahiptir. Kendinden sonrakilere aktarma alışkanlığı vardır. Diğer canlılardan farklı olarak, yaşamını devretme özelliği vardır. Yalnızca kendisi için yaşamaz. Kendini sonrakilere aktarır. En zor koşullarda bile çizimler, objeler, sözlü anlatılar ile tecrübesini sonraki kuşağa iletir.
Eser bırakmak, yani kalıcı olmak, insanın bir özelliğidir. Hayatımız bizden önceki hayatları kendimize katmak ve sonraki hayatlara da aktarılmak üzerine kuruludur. İnsan başkaları için de yaşar. Hatta büyük oranda başkaları için yaşar. Hayatta öğrendiğimiz ne varsa, yani kendi bedenimizden çıkmayan tüm edimler başkalarından kaynaklanır. Bunların başında dil gelir. Dil ile düşündüğümüze göre, ne kadar az şeyin yalnızca bizim olduğunu anlayabiliriz. Eğer insanlık bütünü, dil yapısını kurmasaydı bugünkü insanlık olmazdı. İnsanlık bütünü birbiri için yaşamasaydı, belki de insanlık bile olmayacaktı.
Birbirini düşünmek ve eser bırakmak temel özelliğimizdi. Biz kendi başımıza kısa bir hayat sürmektense birlikte uzun yaşamlar sürmeyi tercih ettik. Dayanışma, hoşgörü, yardımlaşma bizim çıkarımıza idi. Neticede “ben” yerine biz olduk. “Ben” dediğimiz ise, bizin küçük bir parçasıydı. Buna rağmen parçaların bütüne ihanet ettiği görüldü. Bencillik yapanlar oldu. Ancak tarih köle olan imparatorluklar ve nedeni belirsiz yok oluşlar ile doludur. Tarihin inişleri ve çıkışlarını anlamak zordur. Tabi bütünü anlamıyorsak. Bak:
Yok olup gitmek nedir? Yok olup gidenler kimlerdir? Yok olmak eser bırakmamaktır. Kendisi için yaşayan eser bırakmaz. Bugün insanlığın zengin üyelerini değil, eser bırakanları hatırlıyoruz. Büyük insanlık toplumu eser bırakanların gösterdiği yolda şekillendi. Mağaradakilere saldıran bencil insanlar değil, bizi düşünerek çizim yapanlar yaşadı. Onların sayesinde tehlikeyi ve faydayı öğrendik. Nice imparatorluklar yıkıldı. Nice tanrı krallar unutuldu. Ancak bizim için tecrübelerini yazan yazarlar yaşadı. Bizim için düşünen ve hayatı nasıl yaşamamız gerektiğini sorgulayan filozoflar yaşadı.
Eser bırakmak yalnızca kitap yazmak veya bir nesneyi işlemek değildir. Sokrates gibi insanlar yalnızca yaşayarak eser bırakmıştır. Hayatlarımız güzel birer eserdir, yalnız yaşattıklarımız ile kalıcı olursak. Çevremize iyi bir örnek teşkil edersek neden kalıcı olmayalım? Çocuklarımızı iyi yetiştirirsek sonsuza kadar yaşayan bir eser bırakmaz mıyız? Önemli olan insanlık bütününü ve genelde de hayat organizmasını düşünmektir. Birbirimiz için yaşamak ve temelimizde yer alan dayanışmayı sürdürmek önemlidir. Bunu yaşatmak da eser bırakmaktır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder